• Home
  • Projekat 173010

Projekat 173010

Naziv istraživačke teme: Kompleksnost humanog glikoma
Finansijer: Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije (2020 – )
Realizator: Univerzitet u Beogradu, Institut za primenu nuklearne energije INEP
Rukovodilac istraživačkog tima: dr Miroslava Janković, naučni savetnik, INEP

Predmet rada:

Glikozilacija je posttranslaciona modifikacija koja dovodi do formiranja glikoproteina kao glavnih komponenti proteoma čoveka. Proces biosinteze glikana (složenih ugljenih hidrata) započinje dodavanjem osnovnih gradivnih blokova koje čine monosaharidi na proteinski nosač.  Pod datim fiziološkim uslovima, jedan isti protein može postojati u više glikozilacionih vrsta. Na njihov broj i relativnu zastupljenost, utiču same strukturne osobine pojedinačnog proteina, kao i repertoar aktivnih glikozilacionih enzima. Shodno tome, glikom, (ukupan set glikana jednog organizma) ima ekstremno heterogen sastav.

Dostupni eksperimentalni podaci ukazuju da, uprkos dinamičnoj prirodi glikana, postoji njihova organizovana raspodela kako u solubinoj tako i u membranskoj frakciji ćelije, kao i u samom ekstraćelijskom prostoru. Razlike u nativnoj prezentaciji i sastavu glikana se smatraju glavnim činiocem u regulaciji i/ili modulaciji njihove biološke aktivnosti. S obzirom na njihove promene u različitim fiziološkim i patofiziološkim stanjima, one mogu imati i značajan biomarkerski potencijal u zdravlju i bolesti.

Distribucija i organizovanje proteina jeste rezultat ravnoteže između egzocitoznih i endocitoznih puteva a samo sortiranje i transport zavise od različitih posttranslacionih modifikacija uključujući i glikozilaciju. Na osnovu ovoga, sticanje uvida u glikom posebnih ćelijskih i ekstraćelijskih subproteoma može biti značajno za razumevanje načina na koji određena molekulska sredina podržava / omogućava specifične biološke aktivnosti zasnovane na jedinstvenom ligandnom kapacitetu glikana.

Ključne reči: Glikoproteinski tumorski markeri, mucini, galektini, ekstraćelijske vezikule, afinitetne tehnike za izolovanje i detekciju glikoproteina

Saradnici na projektu:
dr Miroslava Janković, molekularni biolog, naučni savetnik
dr Jelena Danilović Luković, biolog, naučni saradnik
dr Ninoslav Mitić, biolog, naučni saradnik
dr Sanja Goč, biohemičar, naučni saradnik
Tamara Janković, medicinski biohemičar, istraživač pripravnik
dr Ljiljana Hajduković, farmaceut, stručni savetnik
mr Snežana Golubović, farmaceut, viši stručni saradnik